خارش بینی بعد از جراحی یک عارضه شایع و موقتی است که بیمار میتواند تجربه کند. خارش بینی می تواند در نواحی مختلفی از بینی از جمله سطح خارجی، ناحیه زیر گچ، یا حتی داخل حفرههای بینی ایجاد شود که بسیاری از بیماران، به ویژه در روزهای ابتدایی بعد از عمل بینی، این خارش را غیرقابل تحمل توصیف می کنند. ما در ادامه از این مقاله به بررسی علت خارش بینی ، نحوه صحیح خاراندن و حتی درمان آن را به طور دقیق بررسی کرده تا بیمار در اثر انجام اقدامات غیر حرفه ای ، باعث ایجاد آسیب به بینی نشود.
علت خارش بینی زیر گچ در روزهای اولیه
وجود گچ و پانسمان ناشی از جراحی در روزهای اولیه بعد از جراحی یک امر کاملا طبیعی است که به دلایل متعددی ممکن است ایجاد شود. یکی از این دلایل ، واکنش پوستی به چسب یا گچ بینی است ؛ بسیاری از گچ ها و چسب های مورد استفاده در جراحی بینی، حاوی مواد تحریک کننده ای هستند که ممکن است با پوست حساس افراد ناسازگار باشند. در نتیجه تماس طولانی مدت با این مواد می تواند باعث خارش، قرمزی یا حتی جوش های قرمز شود. علاوه بر آن ، دیگر علت خارش بینی زیر گچ پس از جراحی، کاهش فعالیت های غدد چربی هستند که همین موضوع سبب خشکی پوست می شود. این خشکی طبیعی می تواند باعث پوسته پوسته شدن و در نهایت خارش بینی بعد از جراحی شود. همچنین ناگفته نماند که فرآیند ترمیم و بازسازی بافت ها در پوست و ساختارهای زیرین آن ، می تواند باعث تحریک عصب ها شده و این حس باعث خارش بینی زیر گچ شود.
خارش داخل بینی بعد از جراحی
خارش داخل بینی بعد از جراحی یکی از دشوارترین نوع های خارش بینی بعد از جراحی است. برخلاف خارش سطحی که تا حدی می توان آن را با ماساژ یا قرار دهی کمپرس کاهش داد، خارش داخلی غیرقابل دسترسی و اغلب بسیار تحریک کننده و آزار دهنده است. در ادامه به بررسی برخی از علت های اصلی خارش داخل بینی پرداخته ایم که عبارت اند از:
- خشکی شدید مخاط بینی به دلیل استفاده از پانسمان داخلی یا اسپلینت سیلیکونی
- تغییر در جریان خون مویرگی بینی
- وجود لخته های خشک شده یا پوسته های مخاطی که در مراحل ابتدایی ترمیم ایجاد می شوند
- واکنش به بیهوشی برای عمل بینی
- خارش بخیه ها و محل زخم
به خاطر داشته باشید که هرچند این موضوع بسیار ناخوشایند و آزاردهنده است اما با این حال ، وارد کردن هرگونه جسم خارجی از جمله گوش پاک کن داخل بینی می تواند باعث آسیب شدید بینی و حتی بروز عفونت آن شود.
خارش بینی تا کی ادامه دارد ؟
معمولا بیشتری حجم احساس خارش بعد از جراحی ، تا 3 روز ابتدایی بعد از عمل بوده و بعد از باز کردن گچ و آتل کاهش می یابد ؛ اما با این حال خارش داخلی بینی ممکن است تا 1 ماه بعد از جراحی ادامه داشته باشد که با شستشو دادن بینی و استفاده از پماد و داروها قابل رفع هستند.
چگونه خارش بینی را بعد از جراحی کاهش دهیم؟
انجام برخی راه های مقابله با خارش بینی می تواند آن را تا حد زیادی کاهش داده یا کنترل کند. برخی از این اقدامات عبارت اند از:
- استفاده از کمپرس سرد اطراف بینی
- شستشو دادن بینی با استفاده از سرم شستشوی مخصوص و سرنگ
- نوشیدن مایعات به منظور کاهش خشکی بینی
- استفاده از پمادهای مرطوب کننده بینی (با تجویز پزشک)
- پرهیز از خاراندن بینی
- رعایت نکات تغذیه ای از جمله پرهیز از مصرف فلفل یا ادویه های محرک
- عدم قرارگیری در معرض گرد و غبار و آلودگی
- استفاده از چسب بینی با جنس مرغوب و ضد حساسیت
خارش بینی نشانه ای از ترمیم بینی است یا نشانه ای از مشکل؟
خارش در ناحیه بینی پس از جراحی بینی، در اکثر موارد بخشی طبیعی از فرآیند بهبودی است. وقتی جراحی تمام می شود، بدن بلافاصله وارد فاز ترمیم بافت ها می شود. در این فرآیند، سلول های بنیادی و فیبروبلاست ها شروع به تولید کلاژن و بافت جدید می کنند. همزمان، اعصاب حسی که ممکن است در حین جراحی دچار کشیدگی یا آسیب موقت شده باشند، شروع به بازسازی و اتصال مجدد می کنند. بازگشت فعالیت این اعصاب اغلب به صورت سیگنال های خارش یا گزگز به مغز ارسال می شود. بنابراین، خارش می تواند نشانه ای مثبت از زنده شدن بافت ها و شروع فرآیند بهبودی باشد.
علاوه بر ترمیم عصبی، خشکی مخاط بینی نیز عامل اصلی خارش داخل بینی است. در دوران عادی، مخاط بینی با ترشحات طبیعی خود مرطوب نگه داشته می شود. اما پس از عمل، به دلیل وجود آتلها ، سپتوم یا تورم بافتی، جریان طبیعی هوا و ترشحات مختل می شود. همچنین، استفاده از قطره های آنتی هیستامین یا داروهای ضداحتقان که ممکن است توسط بهترین جراح بینی تجویز شوند، می توانند باعث خشکی شدید مخاط شوند. خشکی مخاط باعث می شود پوست و غشاهای داخلی بینی ترک هایی پیدا کنند که منجر به خارش شدید بینی می شود. با این حال، باید توجه داشت که خارش شدید همراه با ترشحات سبز یا زرد بدبو، تب یا درد شدید می تواند نشانه عفونت باشد. در این موارد، خارش ناشی از التهاب باکتریایی است و نیاز به مداخله پزشکی فوری دارد.
چرا داخل بردن گوش پاک کن اشتباه است؟
شایع ترین و خطرناک ترین واکنش بیماران به خارش داخل بینی، استفاده از گوش پاک کن برای خاراندن یا تمیز کردن بینی است. این عمل اگرچه به نظر یک راه حل سریع و راحت می رسد، اما یکی از بزرگترین و جدی ترین خطرات برای نتیجه نهایی عمل بینی محسوب می شود. از این رو آسیب به پلاک های استخوانی و غضروفی ، ایجاد زخم و خونریزی ، ورود باکتری و عفونت به داخل بینی و تحریک بیشتر از اصلی ترین عوارض داخل بردن گوش پاک کن و خاراندن بینی با آن است.
عوارض خاراندن بینی بعد از جراحی
یکی از موضوعات مهمی که باید به آن اشاره نمود ، عوارض خاراندن بینی بعد از جراحی می باشد ، خاراندن بینی بعد از جراحی حتی به صورت تماس یا مالش بسیار ملایم می تواند باعث بروز عوارض جدی در افراد شده و روند بهبودی بینی بعد از جراحی را مختل سازد. همچنین خارش بینی بعد از عمل می تواند خطراتی چون تکان خوردن گچ و پانسمان ، آسیب به بخیه های بینی یا حتی نواحی خارجی و تشدید اسکار ، التهاب و تاخیر در روند بهبودی و حتی نتایج نهایی عمل را به دنبال داشته باشد.
نتیجهگیری
خارش بینی بعد از عمل عارضه طبیعی ولی آزاردهنده است که دلایل مختلفی دارد؛ خشک شدن مخاط یا پوسته داخل بینی ، خارش بخیه ها ، التهاب و تورم از اصلی ترین علتهای خارش بینی به شمار می روند که خوشبختانه، با رعایت نکات مراقبتی و استفاده از راه های کاهش خارش بینی می توان آن را تا حد زیادی کاهش داد. اما با این حال باید دانست که تحریک بینی در ماه های ابتدایی و خاراندن آن می تواند باعث عوارضی چون تخریب بخیه ها ، باقی ماندن جای زخم و اختلال در روند بهبودی شود.
