گرفتگی بینی بعد از جراحی + علت و نحوه درمان گرفتگی و کیپ بودن بینی

اگر بعد از عمل بینی احساس می کنید راه بینی تان بسته شده، مجبورید بیشتر از دهان نفس بکشید یا حتی خواب و حس بویایی تان تغییر کرده، احتمالا با گرفتگی بینی بعد از عمل روبه رو هستید. این حالت یکی از تجربه های شایع دوران نقاهت رینوپلاستی است و در بیشتر موارد، به دلیل ورم، ترشحات و تغییرات طبیعی داخل بینی ایجاد می شود. با این حال، گرفتگی بینی بعد از عمل همیشه یک علت مشخص ندارد و مدت زمان آن نیز برای همه افراد یکسان نیست. در این مقاله بررسی می کنیم که گرفتگی بینی بعد از جراحی چرا اتفاق می افتد، چه علائمی دارد، تا چه زمانی طبیعی است و برای کاهش آن چه کارهایی می توان انجام داد.

گرفتگی بینی بعد از عمل دقیقا چیست؟

گرفتگی بینی بعد از عمل به حالتی گفته می شود که مسیر عبور هوا از داخل بینی به طور موقت یا طولانی مدت محدود شود و فرد احساس کند بینی اش کیپ شده است. این گرفتگی ممکن است با کاهش جریان هوا، تنفس دهانی، تغییر صدا، کاهش حس بویایی یا حتی اختلال در خواب همراه باشد.

در روزها و هفته های اول، گرفتگی بینی بعد از جراحی معمولا بخشی از روند طبیعی بهبودی است. ورم بافت های داخلی، وجود ترشحات و خونابه و خشکی مخاط می توانند باعث شوند تنفس از بینی سخت تر از قبل باشد.

علت گرفتگی بینی بعد از عمل چیست؟

گرفتگی بینی بعد از جراحی معمولا یک علت واحد ندارد و ممکن است چند عامل به صورت همزمان باعث بسته شدن مسیر تنفس شوند.

ورم و التهاب داخل بینی

یکی از اصلی ترین علت های کیپ شدن بینی بعد از عمل، تورم مخاط و بافت های داخل بینی است. دستکاری بافت ها در جریان جراحی، یک پاسخ التهابی طبیعی ایجاد می کند و همین تورم، فضای داخل بینی را برای مدتی تنگ می کند. به همین دلیل ممکن است با وجود باز بودن ظاهری سوراخ های بینی، تنفس از بینی همچنان دشوار باشد. این نوع گرفتگی معمولاً با فروکش کردن ورم به تدریج کمتر می شود.

دلمه، خون خشک شده و ترشحات داخل بینی

در روزهای اول، خونابه، ترشحات و خون خشک شده می توانند داخل بینی باقی بمانند و به شکل دلمه روی مخاط قرار بگیرند. این تجمعات، به ویژه وقتی همراه با خشکی مخاط باشند، مسیر عبور هوا را تنگ تر می کنند و احساس گرفتگی را بیشتر می کنند. شست وشوی بینی با محلول سالین، در صورت تأیید جراح، به کاهش دلمه و پاک شدن ترشحات کمک می کند.

تورم شاخک های بینی و تغییرات مخاط

شاخک های بینی (توربینیت ها) ساختارهایی طبیعی در داخل بینی هستند که در تنظیم و مرطوب کردن جریان هوا نقش دارند. تورم موقت آنها پس از جراحی یا تشدید التهاب مخاط می تواند فضای تنفس را محدود کند. در بعضی افراد، آلرژی و رینیت (التهاب مخاط بینی) نیز این تورم را بیشتر می کند و باعث می شود گرفتگی بعد از عمل طولانی تر احساس شود.

تغییرات ساختاری و گرفتگی طولانی مدت

اگر گرفتگی بینی بعد از جراحی با گذشت زمان برطرف نشود، باید علت های ساختاری نیز بررسی شوند. باقی ماندن انحراف تیغه بینی، تنگ شدن یا ضعف دریچه بینی (Nasal valve)، چسبندگی داخل بینی یا سایر تغییرات ساختاری می توانند جریان هوا را محدود کنند. چسبندگی زمانی ایجاد می شود که دو سطح آسیب دیده مخاط هنگام ترمیم به یکدیگر متصل شوند و می تواند باعث انسداد پایدارتر مسیر بینی شود.

برخی دیگر از علت های کیپ بودن بینی که عبارت اند از:

• انحراف سپتوم بینی
• عدم تقارن حفره های بینی
• آسیب های جدی به مجرای تنفسی

گرفتگی بینی یکسال بعد از عمل

طبیعی است که بسیاری از بیماران تا یک سال بعد از جراحی بینی نیز همچنان به گرفتگی و کیپ بودن بینی مبتلا هستند ، این موضوع نشان می‌ دهد که گرفتگی دیگر نمی‌ تواند ناشی از تورم ساده بعد از جراحی باشد و بیمار نیازمند بررسی های دقیق تر پزشکی دارد. باقی ماندن انحراف تیغه بینی یا اصلاح ناکامل آن ، تشکیل پولیپ‌ بینی یا رشد بیش از حد بافت داخلی، چسبندگی‌ های داخلی ناشی از جراحی، باریک شدن بیش از حد دریچه‌ های بینی به دلیل برداشت بیش از اندازه غضروف از اصلی ترین علتهای گرفتگی طولانی مدت بعد از رینوپلاستی می باشند. البته که در مواردی که حجم زیادی از ورم بینی باقی مانده باشد ، گرفتگی بینی نیز طبیعی بوده و ناشی از آن نیز خواهد بود.

علت بسته بودن یکی از سوراخ های بینی

این مشکل می‌ تواند موقتی یا دائمی برای بیمار رخ دهد.
در حالت موقتی، دلایل معمول شامل تورم یک‌ طرفه مخاط یا وجود ترشحات است. اما اگر مشکل طولانی‌مدت باشد، دلایل احتمالی عبارتند از:

• انحراف باقی مانده تیغه بینی به یک سمت صورت
• وجود توده یا پولیپ در یک طرف
• باریک شدن دریچه داخلی یا خارجی بینی به دلیل جراحی
• چسبندگی یک‌ طرفه که باعث مسدود شدن مسیر تنفسی می‌ شود

تشخیص این عارضه ها به تنهایی توسط خود بیمار امکان نبوده و می بایست حتما تحت نظر متخصص و جراح بینی انجام شود.

چگونه گرفتگی بعد از عمل بینی را کاهش دهیم؟

یکی از مهمترین اقدامات برای کاهش احساس کیپ بودن بینی بعد از جراحی ، شستشوی بینی بعد از جراحی می باشد . شستن بینی می تواند علاوه بر تخلیه اصولی ، موجب کاهش ورم ، بهبود سریعتر زخم درون بینی و غیره شده و در نتیجه راه تنفس شما را باز کند. البته که باید گفت کیپ بودن بینی بلافاصله بعد از برداشتن آتل و تامپون کاملا طبیعی بوده و جای نگرانی ندارد. همچنین باید ذکر نمود که بیمار به هیچ عنوان نباید برای تخلیه مایعات درون بینی فین کرده یا به بینی فشار وارد کند . شستشوی آرام ، با گذر زمان موجب خارج شدن کامل مخاط آن خواهد شد.

• بینی را به صورت روزانه حداقل دوبار شستشو دهید
• از مصرف نمک خودداری کنید
• هنگام خواب سر خود را بالاتر از بدن قرار دهید
• در هفته های اول بعد از جراحی به هیچ عنوان در معرض باد مستقیم نخوابید
• مایعات بیشتری استفاده کنید
• حتما از سوپ و غذاهای نرم استفاده کنید

گرفتگی بعد از عمل بینی تا چه زمانی ادامه دارد؟

کیپ بودن بینی بعد از عمل اگر در اثر مواردی چون باقی ماندن مخاط و خونابه باشد ، حداقل تا دو هفته بعد از رینوپلاستی ادامه خواهد داشت. اما اگر این انسداد به دلایلی چون تورم ایجاد شده باشد ، ممکن است تا 1 سال بعد از عمل بینی همراه شما باشد. همچنین در برخی موارد نادر جراحی بینی موجب آسیب به اندام ها و بخش های داخلی بینی شده که باید حتما توسط پزشک بررسی شود.

اگر گرفتگی بینی بعد از عمل بهبود نیافت؟

در صورت عدم بهبودی یکسال بعد از بعد عمل بینی ، حتما باید به پزشک متخصص گوش ، حلق و بینی مراجعه کرده و به بررسی دقیق تر عارضه بپردازید. در برخی موارد نیز انجام جراحی ترمیمی بینی الزامی خواهد بود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

عمدتا گرفتگی بینی بعد از جراحی طبیعی است ؛ اما ادامه‌ دار بودن گرفتگی بیش از شش ماه، بسته ماندن یک‌ طرفه بینی به مدت طولانی، درد، خونریزی یا ترشحات چرکی، صدای سوت یا مشکل جدی در تنفس هنگام خواب و بروز سردرد های مزمن نشانه خوبی نبوده و می بایست حتما به متخصص گوش ، حلق و بینی مراجعه نمود.

سخن نهایی
انسداد یا گرفتگی بعد از عمل بینی کاملا طبیعی بوده و به دلیل تغییرات به وجود آمده و سپری شدن دوره نقاهت شما ایجاد می شود. در نتیجه باید گفت که کیپ بودن بینی تا پایان دوره نقاهت و رفع ورم بینی کاملا طبیعی بوده و جای نگرانی نخواهد داشت.