تهوع بعد از عمل بینی یکی از آن تجربه هایی است که بسیاری از بیماران انتظارش را ندارند، اما در ساعات یا روزهای اولیه پس از جراحی با آن روبه رو می شوند. همین موضوع باعث می شود بعضی افراد نگران شوند که آیا این حالت طبیعی است یا نشانه ای از یک مشکل جدی به حساب می آید. واقعیت این است که استفراغ و تهوع بعد از جراحی بینی می تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود و شناخت این دلایل، نقش مهمی در کاهش اضطراب و مدیریت بهتر شرایط بعد از عمل دارد. در چنین موقعیتی، مهم ترین مسئله این است که بدانید هر احساس ناخوشایندی بعد از جراحی، الزاما غیر عادی نیست. گاهی تاثیر داروهای بیهوشی، بلع ترشحات، اضطراب، ضعف عمومی بدن یا حتی نحوه تغذیه بعد از عمل می تواند زمینه ساز این مشکل شود. اما از طرف دیگر، آگاهی از زمان هایی که تهوع نیاز به بررسی بیشتر دارد، به شما کمک می کند با دیدی دقیق تر روند بهبودی خود را دنبال کنید و در صورت لزوم به موقع با پزشک مشورت داشته باشید. اگر شما هم می خواهید بدانید تهوع بعد از عمل بینی چرا اتفاق می افتد، تا چه اندازه طبیعی است و برای کنترل آن چه کارهایی می توان انجام داد، ادامه این مطلب می تواند پاسخ بسیاری از سوال های شما را روشن کند. در ادامه، به نکات مهمی می پردازیم که دانستن آن ها باعث می شود این مرحله از دوران نقاهت را با آرامش بیشتری پشت سر بگذارید.
علت حالت تهوع بعد از عمل بینی چیست؟
خیلی از بیماران وقتی بعد از عمل بینی دچار دل به هم خوردگی یا احساس سنگینی معده می شوند، تصور می کنند این وضعیت غیر طبیعی یا خطرناک است. در حالی که در بیشتر موارد، حالت تهوع بعد از جراحی بینی موقتی است و به دلایل مشخصی رخ می دهد که معمولا قابل کنترل هستند. شناخت علت این مشکل به بیمار کمک می کند با آرامش بیشتری دوره بهبودی را پشت سر بگذارد.
۱. تاثیر داروهای بیهوشی: یکی از اصلی ترین علت های تهوع بعد از عمل بینی، داروهای بیهوشی عمومی است. این داروها روی سیستم عصبی و دستگاه گوارش اثر می گذارند و ممکن است تا چند ساعت بعد از عمل باعث تهوع، سرگیجه یا حتی استفراغ شوند. شدت این واکنش در همه افراد یکسان نیست. بعضی بیماران به طور طبیعی به داروهای بیهوشی حساس تر هستند و بدنشان دیرتر با شرایط جدید سازگار می شود.
۲. بلعیدن خون در حین یا بعد از جراحی: در جراحی بینی، به ویژه در ساعت های ابتدایی بعد از عمل، ممکن است مقداری خون از ناحیه بینی وارد حلق و سپس معده شود. وجود خون در معده یکی از دلایل مهم حالت تهوع بعد از جراحی بینی است، چون معده نسبت به آن واکنش نشان می دهد و احساس دل آشوب ایجاد می شود. به همین دلیل بعضی بیماران بعد از عمل دچار استفراغ خفیف همراه با ترشحات خونی می شوند که معمولا در همان ساعات اولیه قابل انتظار است.
۳. خالی بودن معده و ضعف عمومی: بیمار قبل از عمل باید چند ساعت ناشتا باشد. این ناشتا بودن، در کنار استرس جراحی و اثر داروها، می تواند بدن را ضعیف و حساس کند. وقتی فرد بعد از جراحی هنوز چیزی نخورده یا مایعات کافی دریافت نکرده باشد، احتمال تهوع بعد از عمل بینی بیشتر می شود. گاهی حتی افت قند خون هم در این احساس نقش دارد.
۴. مصرف مسکن ها و آنتی بیوتیک ها: برخی داروهایی که بعد از جراحی تجویز می شوند، به خصوص مسکن های قوی یا بعضی آنتی بیوتیک ها، ممکن است معده را تحریک کنند. اگر این داروها بدون توجه به زمان مناسب مصرف شوند، احساس تهوع بعد از عمل بینی شدیدتر می شود. به همین دلیل پزشکان معمولا توصیه می کنند داروها طبق برنامه و در صورت مجاز بودن همراه با مقدار کمی آب یا غذای سبک مصرف شوند.
۵. استرس و واکنش روانی بدن: گاهی علت حالت تهوع بعد از جراحی بینی فقط جسمی نیست. استرس، اضطراب و ترس از نتیجه عمل هم می تواند روی معده اثر بگذارد. بدن در شرایط تنش زا هورمون هایی ترشح می کند که ممکن است باعث دل آشوب، بی قراری و حتی بی میلی به غذا شوند. این موضوع در افرادی که قبل از عمل اضطراب زیادی داشته اند، بیشتر دیده می شود.
درمان حالت تهوع بعد از عمل بینی
وجود طعم خون یا حتی مزه بد در دهان می تواند سبب بروز حالت تهوع بعد از جراحی بینی در افراد شود. در نتیجه یکی از بهترین راه ها برای کاهش حالت تهوع یا احتمال استفراغ خونی بعد از عمل بینی این است که فرد بعد از ترخیص و بازگشت به منزل دهان خود را به خوبی شستشو داده و از غذاهایی چون سوپ یا فرنی استفاده کند. علاوه بر آن برخی موارد مراقبت دیگر برای از بین بردن حالت تهوع یا پیشگیری از استفراغ خونی عبارت اند از:
- پرهیز از انجام فعالیت های سنگین و غیر ضروری
- پرهیز از دستکاری بینی و تحریک آن (زیرا موجب خونریزی می شود)
- رعایت نکات مراقبتی از جمله شستشو بینی بعد از جراحی با محلول های تجویز شده از جانب پزشک
- استفاده از دارو های ضد تهوع بعد از عمل بینی با توجه به دستورات پزشک
- پرهیز از استشمام یا استفاده از هرگونه دخانیات و نوشیدنی های الکلی
- استفاده از انواع دمنوش های موثر از جمله زنجبیل ، نعنا و لیمو
- پرهیز از خم کردن سر
چرا بعد از عمل بینی خون بالا می آوریم؟
علاوه تهوع بعد از عمل بینی یکی دیگر از نگرانی های بیماران بعد از عمل ، استفراغ خونی است؛ استفراغ خونی عمدتا به دلایل زخم شدن گلو یا عوارض دیگر نبوده و تنها به دلیل بازگشت خون به داخل گلو حین بیهوشی عمل بینی به وجود می آید. در نتیجه وارد شدن خون به معده و عدم تحمل آن توسط معده موجب خون بالا آوردن می شود. (معده به صورت طبیعی مواد مضر را از بدن خارج می کند) معمولا استفراغ بعد از به هوش آمدن یکبار خونی بوده و پس از آن به حالت طبیعی باز میگردد.
آیا استفراغ خونی بعد از عمل بینی خطرناک است؟
خیر استفراغ خونی بعد از جراحی امری کاملا طبیعی بوده و ممکن است حتی یکبار اتفاق بی افتد. معمولا این عارضه در همه افراد به وجود نیامده و تنها در برخی افراد که خون حین جراحی به داخل گلو باز میگردد یا در برخی موارد بسیار نادر ، عروق دچار آسیب میشوند به وجود می آید. در نتیجه در صورت داشتن هرگونه علائم و حالت تهوع بعد از عمل بینی نگران نشده و جلوی بالا آوردن را نگیرید.
چه زمانی استفراغ بعد از عمل بینی خطرناک است؟
این عارضه معمولا تا چند روز ابتدایی پس از عمل از بینی رفته و بدن به شرایط نرمال خود باز می گردد. در صورت ادامه دار شدن حالت تهوع یا حاد تر شدن حالات فرد ، می بایست با پزشک مشورت نمود. همچنین باید بدانید که بالا آوردن موجب آسیب به فرم بینی نشده و اگر نکات مراقبتی بعد از عمل بینی به خوبی رعایت شده و فشار زیادی به بینی وارد نشود خطرناک نخواهد بود.
عوارض بالا آوردن بعد از جراحی بینی
بالا آوردن بعد از عمل بینی می تواند باعث وارد کردن آسیب شدید یا کشیدگی ناحیه جراحی شده و بخیه ها شود. البته که بینی در روزهای ابتدایی دارای پانسمان و گچ است ، اما با این حال استفراغ به خصوص در ساعات اولیه می تواند موجب تحریک بینی شود. اما به طور کلی توصیه می شود برای که در صورت داشتن حالت تهوع یا حتی استفراغ حتما با جراح خود مشورت کرده و نکات مراقبتی را از ایشان پرس وجو کنید.
پیشگیری از تهوع بعد از عمل بینی
بیماران می توانند با رعایت چندین نکته ساده از بروز تهوع بعد از عمل پیشگیری کنند که عبارت اند از:
- از روز قبل از جراحی، تغذیه سالم و سبک داشته باشید
- حداقل از 12 ساعت قبل از عمل ، از مصرف غذاهای سنگین، چرب و محرک پرهیز کنید
- هنگام تجویز داروها به توصیه پزشک عمل کنید و هیچ دارویی را خودسرانه تغییر ندهید
- پس از عمل، به تدریج و به آرامی شروع به خوردن غذا کنید
- از حرکت های شدید و ناگهانی خودداری کرده چرا که می تواند حالت تهوع بعد از عمل بینی را تحریک کند
سخن نهایی
داشتن حالت تهوع یا حتی بالا آوردن بعد از عمل بینی یک امر کاملا موقتی و طبیعی است که به دلایلی چون عوارض داروی بیهوشی یا واکنش های بدنی خود فرد ایجاد می شود. البته که این عارضه در همه افراد یکسان نبوده و برای برخی شدید تر و برای برخی دیگر اصلا اتفاق نخواهد افتاد. در نتیجه زمان مشاهده این عوارض نگران نبوده و حتما با بهترین جراح بینی تهران مشورت تا داروی مناسب را برای شما تجویز کند.
