خون دماغ شدن یک اتفاق ناگهانی است که ممکن است برای همه افراد رخ داده و موجب بروز ترس یا احساس ناخوشایند شود. می توان گفت که خون دماغ شدن برخی اوقات خطرناک و در برخی موارد موقتی و بی خطر است اما از کجا بفهمیم که خون دماغ شدن در اثر عواملی چون خشکی بینی یا حضور در گرما (آفتاب) ایجاد شده؟ در ادامه از این مقاله همراه ما باشید تا به بررسی دقیق علت و نحوه درمان خون دماغ بپردازیم.
خون دماغ چیست؟
همانطور که از نامش پیداست ، خون دماغ به حالتی گفته می شود که بدون بروز هیچگونه درد یا علائم دیگر ، خون شدید یا حتی خفیف از دماغ خارج شود. خون دماغ می تواند در برخی موارد از یک سوراخ بینی و در مواردی حتی از هر دو حفره بینی ایجاد شود. خون دماغ می تواند در اثر مواردی همچون آسیب در نواحی ابتدایی بینی و حتی بافتهای داخلی بینی ایجاد شود که در اثر بروز هر کدام فرد علائم متعددی را تجربه خواهد کرد. بنابراین علتهای خون دماغ نیز گوناگون بوده که نحوه درمان یا پیشگیری از هر کدام متفاوت است.
چرا خون دماغ می شویم؟
به طور کلی می توان گفت بینی نقش بسزایی در تنفس و وارد کردن اکسیژن به بدن دارد ؛ بنابراین بروز هرگونه علائم غیر طبیعی یا اختلال در روند سلامتی این عضو ، عوارض جدی به دنبال دارد که یکی از آنها خون دماغ شدن است. خون دماغ شدن می تواند نشانه ای از وجود یک عارضه ، توده ، اختلال یا علائم غیر طبیعی در بینی باشد که باید تحت بررسی قرار گرفته و درمان شود.
بنابراین خون دماغ شدن علتهای گوناگونی دارد که برخی از آنها عبارت اند از:
- وارد شدن ضربه به بینی
- دهیدراته شدن و خشک شدن بافتهای داخلی بینی
- سوابق فشار خون بالا
- پارگی عروق داخلی بینی
- عفونت یا ابتلا به بیماری
- وارد کردن انگشت یا جسم خارجی به داخل بینی
- انواع آلرژی
- استفاده از برخی دارو ها از جمله دارو های رقیق کننده خون
- تومور ، پولیپ بینی یا هرگونه عارضه داخلی بینی
- قرارگیری در معرض گرما و آفتاب مستقیم
علت خون دماغ شدن ناگهانی
می دانیم که خون دماغ یک عارضه ناگهانی است که در اکثر موارد بدون درد یا هیچگونه علائم دیگر رخ می دهد. البته که عواملی چون وارد شدن ضربه یا تصادفات یا حتی خونریزی بعد از عمل بینی شامل این مورد نیست. اما یکی از علتهای خون دماغ ناگهانی ، خشک شدن بیش از حد فضای داخلی بینی و مخاط آن است. همچنین ناگفته نماند که آفتاب یا گرمای شدید نیز موجب خون دماغ شدن ناگهانی می شود که یکی از اصلی ترین علتهای خون دماغ در روزهای گرم تابستان به شمار می روند.
خون دماغ شدن از سوراخ چپ یا راست بینی
بسیاری از افراد هنگام خون دماغ شدن متوجه می شوند که خون فقط از یک سوراخ بینی خارج می شود و این موضوع باعث نگرانی آن ها می شود. ممکن است این سوال ایجاد شود که آیا خون دماغ شدن از سوراخ چپ یا راست بینی نشانه یک مشکل خاص است؟ در بیشتر موارد، یک طرفه بودن خونریزی به معنی وجود بیماری جدی نیست و معمولاً به دلیل شرایط همان بخش از بینی اتفاق می افتد.
داخل بینی دارای رگ های خونی فراوانی است که وظیفه گرم و مرطوب نگه داشتن هوا را بر عهده دارند. این رگ ها به ویژه در قسمت جلویی تیغه بینی بسیار حساس هستند و ممکن است در اثر خشکی هوا، دستکاری بینی، ضربه، آلرژی یا تحریک مخاط دچار آسیب شوند. اگر این آسیب در یک سمت بینی رخ دهد، طبیعی است که خونریزی فقط از همان سوراخ مشاهده شود. گاهی اوقات خون دماغ شدن از یک سوراخ بینی می تواند به دلیل خشکی بیشتر یک سمت بینی باشد. برای مثال، افرادی که انحراف تیغه بینی دارند ممکن است در یک طرف بینی جریان هوای بیشتری را تجربه کنند. این جریان هوا می تواند باعث خشک شدن مخاط و افزایش احتمال خونریزی از همان قسمت شود.
عوامل دیگری مانند وجود زخم کوچک داخل بینی، التهاب ناشی از حساسیت، عفونت های بینی و سینوس یا استفاده نادرست از اسپری های بینی نیز می توانند باعث شوند خونریزی فقط از سمت چپ یا راست بینی اتفاق بیفتد. در کودکان نیز دستکاری بینی یکی از دلایل رایج خون دماغ شدن یک طرفه است. با این حال، اگر خون دماغ شدن همیشه از یک سوراخ مشخص بینی تکرار شود، مدت زمان خونریزی طولانی باشد یا بدون دلیل واضح رخ دهد، بهتر است بررسی پزشکی انجام شود. پزشک با معاینه داخل بینی می تواند علت هایی مانند مشکلات ساختاری، التهاب مزمن یا آسیب های مخاطی را بررسی کند.
انواع خون دماغ شدن
🩸 ۱ خونریزی قدامی نوع اول خونریزی قسمت جلویی بینی (خونریزی قدامی) یکی از رایجترین انواع خوندماغ شدن، خونریزی قسمت جلویی بینی یا خونریزی قدامی است. این نوع خونریزی معمولاً از بخش جلویی تیغه بینی شروع میشود؛ جایی که تعداد زیادی رگ خونی ظریف وجود دارد. خشکی هوا، دستکاری بینی، ضربههای کوچک، آلرژی یا تحریک مخاط از عوامل شایع این نوع خوندماغ هستند. خونریزی قدامی اغلب قابل کنترل است و در بسیاری از موارد با اقدامات ساده متوقف میشود. |
🔴 ۲ خونریزی خلفی نوع دوم خونریزی خلفی (خونریزی قسمت پشتی بینی) این نوع معمولاً کمتر اتفاق میافتد اما میتواند شدیدتر باشد. در خونریزی خلفی، خونریزی از رگهای عمیقتر داخل بینی ایجاد میشود و ممکن است خون به سمت گلو حرکت کند. این نوع خوندماغ بیشتر در افراد مسن، افرادی با فشار خون بالا یا کسانی که مشکلات انعقادی دارند دیده میشود و معمولاً نیاز به بررسی پزشکی بیشتری دارد. |
↔️ ۳ یکطرفه دوطرفه نوع سوم خوندماغ یکطرفه گاهی خوندماغ یکطرفه رخ میدهد؛ یعنی خون فقط از سوراخ چپ یا راست بینی خارج میشود. این حالت معمولاً به دلیل وجود مشکل در همان سمت بینی ایجاد میشود؛ برای مثال خشکی بیشتر یک طرف، زخم داخلی یا التهاب موضعی. در مقابل، خونریزی دوطرفه بینی ممکن است نشاندهنده تحریک گستردهتر مخاط یا شرایطی باشد که هر دو مسیر بینی را تحت تأثیر قرار داده است. |
🔁 ۴ خونریزی مکرر نوع چهارم خونریزی مکرر دماغ برخی افراد ممکن است بدون ضربه یا دلیل مشخص، بارها دچار خونریزی بینی شوند. تکرار این وضعیت میتواند به علت خشکی مداوم بینی، حساسیت، مشکلات ساختاری یا مصرف برخی داروها باشد و بهتر است توسط پزشک بررسی شود. |
📊 ۵ شدت خونریزی نوع پنجم خونریزی خفیف و شدید از نظر شدت میتوان خوندماغ شدن را به خونریزی خفیف، متوسط و شدید تقسیم کرد. در خونریزی خفیف، مقدار کمی خون از بینی خارج میشود و معمولاً در مدت کوتاهی متوقف میشود. این حالت بیشتر به دلیل خشکی یا آسیب سطحی مخاط بینی رخ میدهد. اما اگر خونریزی حجم زیادی داشته باشد، مدت آن طولانی شود یا به صورت مکرر تکرار شود، ممکن است نیاز به بررسی دقیقتر داشته باشد. |
آیا خون دماغ ناگهانی خطرناک است؟
خیر باید گفت که خون دماغ شدن به صورت ناگهانی و بدون تداوم ، نشانه عارضه چندان جدی نخواهد بود. گاهی اوقات افراد به دلایلی چون خشکی آب و هوا ، مشکلات سینوسی دچار خون دماغ شوند که طبیعی و موقتی بوده و جای نگرانی ندارد. این عارضه در افرادی که در نواحی گرم و خشک زندگی می کنند بیشتر بوده و میتواند سوزش خفیف بینی را هم به دنبال داشته باشد.
همچنین باید گفت که خونریزی مداوم در اثر آسیب به مویرگ ها می تواند سبب بروز عوارضی چون پارگی مویرگ های داخلی بینی شود که تنها با استفاده از سوزاندن این رگها توسط پزشک ، فرد بهبود خواهد یافت.
خون دماغ چه زمانی خطرناک است؟
زمانی که خون دماغ شما به صورت روزانه یا مکررا اتفاق می افتد و خونریزی بیشتر از 20 دقیقه طول می کشد ، نشانه طبیعی نبوده و می بایست تحت بررسی و درمان قرار گیرد. همچنین باید گفت که اگر خون دماغ شما در اثر وارد شدن ضربه شدید به بینی ایجاد شده و علائم دیگری چون تورم ، کبودی ، درد و غیره هم به همراه دارد ، می بایست به پزشک و یا جراح متخصص گوش ، حلق و بینی مراجعه کرده تا درمان شما تحت بررسی و آغاز شود.
خون دماغ بعد از عمل بینی
خون دماغ شدن بعد از عمل زیبایی بینی نیز یک عارضه موقتی و طبیعی است که به دلیل تغییرات به وجود آمده در بافت بینی و وجود زخم داخلی ممکن است ایجاد شود. البته که خون دماغ شدن بعد از عمل بینی برای همه اتفاق نیفتاده و تنها برای برخی افراد ایجاد می شود. بنابراین در صورت خونریزی بعد از عمل بینی احساس نگرانی نداشته و تنها به نکات توصیه های جراح بینی خود توجه کنید.
درمان خون دماغ چیست؟
برای درمان خون دماغ های ناگهانی و نه در اثر وجود عارضه جدی ، توصیه می شود که در حالت نشسته یا ایستاده قرار گرفته و به هیچ عنوان دراز نکشید؛ همچنین سر را کمی به جلو برده و آن را بالا نگیرید. صورت خود را با آب سرد شستشو داده و برای تخلیه لخته خون انگشت را به داخل بینی نبرید. وارد کردن انگشت به داخل بینی می تواند سبب بروز عوارضی چون آسیب شدید تر می شود .
خون دماغ کودکان چه موقع خطرناک است؟
در اکثر مواردی که خون دماغ مکررا رخ داده یا شدت خونریزی بالاست ، خون دماغ کودکان نیز خطرناک بوده و باید تحت برر پزشک متخصص قرار گیرد. البته که کودکان ممکن است در برخی مواقع به دلیل داخل بردن انگشت به سوراخ های بینی نیز دچار خون دماغ شوند که خطرناک نبوده و بعد از چند دقیقه رفع می شود. (در صورت عدم بهبود به پزشک مراجعه شود. )







